Trào ngược dạ dày: Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị hiệu quả

Trào ngược dạ dày thực quản, hay còn gọi là GERD, là một bệnh lý phổ biến ảnh hưởng đến hệ tiêu hóa. Tình trạng này xảy ra khi cơ thắt thực quản dưới bị suy yếu, không đóng kín hoàn toàn sau khi thức ăn đi xuống dạ dày, cho phép axit và dịch vị trào ngược lên trên. Việc hiểu rõ nguyên nhân, nhận biết sớm các triệu chứng và áp dụng các biện pháp điều trị phù hợp là vô cùng quan trọng để kiểm soát bệnh hiệu quả.

Nguyên nhân và các yếu tố nguy cơ của trào ngược dạ dày

Có nhiều yếu tố có thể dẫn đến tình trạng trào ngược dạ dày. Một số nguyên nhân chính bao gồm sự suy yếu của cơ thắt thực quản dưới, thoát vị hoành, béo phì hoặc mang thai. Bên cạnh đó, lối sống không lành mạnh cũng đóng vai trò quan trọng:

• Chế độ ăn uống không khoa học: Thường xuyên ăn đồ ăn cay nóng, nhiều dầu mỡ, chua hoặc sô cô la có thể làm giảm áp lực cơ vòng thực quản.
• Thói quen sinh hoạt: Hút thuốc, uống nhiều rượu bia, ăn quá no hoặc nằm ngay sau khi ăn cũng là những tác nhân nguy hiểm.
• Sử dụng một số loại thuốc: Một số thuốc điều trị huyết áp, hen suyễn hoặc chống trầm cảm có thể làm giãn cơ vòng thực quản.

Trong một số trường hợp, các vấn đề về vận động của dạ dày hoặc chậm làm rỗng dạ dày cũng có thể góp phần gây ra bệnh.

Nhận biết triệu chứng trào ngược dạ dày

Các triệu chứng của trào ngược dạ dày thực quản có thể khác nhau ở mỗi người, nhưng phổ biến nhất bao gồm:

• Ợ nóng: Cảm giác nóng rát lan từ vùng thượng vị lên cổ họng.
• Trớ thức ăn hoặc dịch vị lên miệng.
• Khó nuốt, cảm giác vướng ở cổ họng.
• Ho mãn tính, đặc biệt là về đêm.
• Đau tức ngực, đôi khi nhầm lẫn với các bệnh tim mạch.
• Khàn tiếng, đau họng.

Nếu tình trạng này kéo dài, nó có thể gây ra các biến chứng nghiêm trọng như viêm thực quản, hẹp thực quản hoặc thậm chí ung thư thực quản. Vì vậy, việc phát hiện sớm và đi khám bác sĩ là cần thiết. Bệnh trào ngược dạ dày gây ho là một trong những triệu chứng thường bị bỏ qua.

Chẩn đoán và các phương pháp điều trị trào ngược dạ dày

Để chẩn đoán chính xác, bác sĩ có thể yêu cầu thực hiện các phương pháp như nội soi thực quản, đo pH thực quản hoặc xét nghiệm chẩn đoán chuyển động thực quản. Tùy thuộc vào mức độ nghiêm trọng, các phương pháp điều trị có thể bao gồm:

Thay đổi lối sống và chế độ ăn uống

Đây là bước đầu tiên và quan trọng nhất trong việc kiểm soát bệnh. Người bệnh cần lưu ý:

• Trào ngược dạ dày kiêng gì? Tránh các thực phẩm và đồ uống có thể kích thích trào ngược như đồ ăn cay nóng, nhiều dầu mỡ, chua, cà phê, rượu bia, bạc hà, sô cô la.
• Trào ngược dạ dày nên ăn gì? Ưu tiên các thực phẩm dễ tiêu hóa như cơm, cháo, khoai tây, chuối, các loại rau củ luộc/hấp.
• Không ăn quá no, chia nhỏ bữa ăn.
• Nâng cao đầu giường khi ngủ.
• Giảm cân nếu thừa cân, béo phì.
• Ngừng hút thuốc lá.

Điều trị bằng thuốc

Bác sĩ có thể kê đơn các loại thuốc giúp giảm tiết axit dạ dày (như thuốc ức chế bơm proton - PPIs, thuốc kháng thụ thể H2) hoặc thuốc giúp tăng cường chức năng cơ vòng thực quản.

Phẫu thuật

Trong những trường hợp nặng, không đáp ứng với các phương pháp điều trị nội khoa, phẫu thuật có thể được xem xét để thắt chặt cơ vòng thực quản dưới.

Lời khuyên cho người bị trào ngược dạ dày

Trào ngược dạ dày nên làm gì? Ngoài việc tuân thủ phác đồ điều trị của bác sĩ, người bệnh cần kiên trì thực hiện các thay đổi trong lối sống. Tránh căng thẳng, tập thể dục đều đặn cũng góp phần cải thiện sức khỏe tiêu hóa. Nếu có bất kỳ triệu chứng bất thường nào, hãy liên hệ với cơ sở y tế uy tín để được thăm khám và tư vấn kịp thời. Bệnh dạ dày nói chung và trào ngược dạ dày nói riêng cần được quan tâm đúng mức.